ಮನದಾಳ ಮಾತು
ಬರೆಯೋದು ಅದು ನನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಹುಚ್ಚ
ಅದು ತೆರೆಯೋದು ಮಂಥನೆಗೆ ಚಿಂತನೆಗೆ ಪುಕ್ಕ
ಅದು ಜಗ ಜಂಜಡವ ಮಿಗಿದು ದಿಗವ ಜಿಗಿದs
ಅದರಾಚೀನ ಹೀಚೀನ ಮಿಂಚಿನ ಒಳಸಂಚ
ಅದು ಅರಳಿ ಹೊರಗಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಸೂರ
ಕಳೆದೋರಲಿರುವ ಮನ ಮೋಹದ ಬೆರಗ
ನೀಗೋದು ಅದು ಜಗಜಂಜಡದ ಹಿರಿಕೊರಗ ||1||
ನಿಯತದಿ ಬೆಳಗೋ ರವಿ ಕಾವ
ಚಂದಿರ ಬಿಂಬಿನ ತಂಪಿನ ಸಿಂಚ
ತಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಣಿಕಿ ಮಿನುಗೋ ತವಕ
ತಂಬೆಲರಲ್ಲಿ ತೂಗಿ ಉಲಿಯೋ ಬೆರಗ
ಕೇಳಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆಯ ಸವಿಗಾನ ಸುಧೆಯ
ನಾಟ್ಯದಿ ನಲಿಯೋ ನವಿಲ ನವಿರ ಕಲೆಯ
ಝುಳಗುಟ್ಟಿ ಸರಿದು ಹರಿಯೊ ಹಿಮ್ಮೆಳ ಝರಿಯು ||2||
ಹೂವರಳಿ ಬೀರ್ವ ಕಳೆ , ಘಮ್ಮಿಪ ಸುಗಂದ ಮರುಗ
ಕುಸುಮ ಕುಂಡಲಲಿ ಶೇಖರಿಪಲಿಹ ಮಧು ಜೇನ
ಅದು ತೋರೋದು ತೂಗೋದ ಮುಳ್ಳ ಕಂಟೀಲs
ತಾತ್ಸರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುವದಲ್ಲಿ ಕಜ್ಜರಿಗೆಯ ಮುಳ್ಳ
ಎಚ್ಚರಲಿಂದ ಸಿಹಿಜೇನವಿರಿಸಿದ ಪದವರಿಯುತಲತ್ತs
ಅದ ಬಿಚ್ಚುವ ಗುಟ್ಟ ಹಿಂಡಿ ಸೋಸಿ ಶೇಖರಿಪ ಪಟ್ಟ
ಅದ ಹಂಚಿ ಜಗ ಜಂಜಡವ ನೀಗೋದ ಇಷ್ಟ ||3||
ಕಾಣುವುದು ಜೀವನವೆ ಸವಿಜೇನ ಗೂಡ
ಬೆಳಗುತಲಿ ಚಿದ್ ಭಾವ ಸದ್ ಭಾವ ಬೇಳ
ಬರಹಗಾರರು, ಡಿ.ಜಿ.ಹಿರೇಮಠ ಮುಂಡರಗಿ
ಸಾರಾಂಶ:
ಮನದಾಳ ಮಾತು – ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿಸುವ ಕವನ
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಯೋಚಿಸಲು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನುಭವಗಳು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪದಗಳು — ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಕವನವೇ “ಮನದಾಳ ಮಾತು”.
ಡಿ.ಜಿ. ಹಿರೇಮಠ ಮುಂಡರಗಿ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಕವನವು ಕೇವಲ ಪದಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಇದು ಬರವಣಿಗೆಯ ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆ.
✍️ ಬರವಣಿಗೆ – ಮನಸ್ಸಿನ ಮಂಥನದ ದಾರಿ
ಕವಿ ಮೊದಲ ಪದ್ಯದಲ್ಲೇ ಬರೆಯುವುದನ್ನು ತನ್ನ “ನೆಚ್ಚಿನ ಹುಚ್ಚು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೇಳಿಕೆ ಅಲ್ಲ. ಬರವಣಿಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಗತ್ತಿನ ಜಂಜಾಟ, ಒತ್ತಡ, ಗೊಂದಲಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಒಂದು ಔಷಧಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ನಾವು ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿಯಬಹುದು. ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಂಥನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಿಂತನೆಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕವನದಲ್ಲಿ ಬರಹವನ್ನು ಒಂದು ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ — ಅದು ಒಳಗಿನ ಮಿಂಚನ್ನು ಹೊರಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಮನದ ಮೋಹ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಬೇಸರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
🌿 ಪ್ರಕೃತಿ – ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯ ಮೂಲ
ಎರಡನೇ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉದಯಿಸುವುದು, ಚಂದ್ರನ ತಂಪು, ತಾರೆಗಳ ಮಿನುಗು, ಕೋಗಿಲೆಯ ಸವಿಗಾನ, ನವಿಲಿನ ನಾಟ್ಯ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ — ನಿಯಮ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹನೆ.
ಸೂರ್ಯನು ಯಾವ ದಿನವೂ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನು ತನ್ನ ತಂಪನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನದಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಬರವಣಿಗೆಯೂ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯಾಣ. ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಬೆಳಕು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಬರೆಯುವಾಗಲೂ ಅದೇ ಶಾಂತಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕವನವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ಬರವಣಿಗೆಯ ಆಳವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
🌸 ಹೂವು ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳು – ಜೀವನದ ನಿಜಸ್ವರೂಪ
ಮೂರನೇ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಹೂವಿನ ರೂಪಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂವು ಸುಂದರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ಇದೆ. ಅದರಿಂದ ಜೇನು ಕೂಡ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೂವಿನ ಜೊತೆ ಮುಳ್ಳೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ ಎರಡೂ ಇವೆ. ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಎರಡೂ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ.
ನಾವು ಕೇವಲ ಹೂವಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮುಳ್ಳು ಚುಚ್ಚಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇದ್ದರೆ, ನಾವು ಹೂವಿನ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.
ಈ ಕವನವು ಜೀವನವನ್ನು ಜೇನುಗೂಡಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜೇನುಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಜೇನು ಸಿಗಲು ಪರಿಶ್ರಮ ಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಸಿಹಿ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವ ಅಗತ್ಯ.
ನಾವು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸಿಹಿ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿದಾಗ ಜೀವನದ ಅರ್ಥ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗುತ್ತದೆ.
🌼 ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಸಂದೇಶ
ಕವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಜೀವನವೇ ಒಂದು ಸವಿಜೇನ ಗೂಡು.
ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದ್ಭಾವ ಮತ್ತು ಚಿದ್ಭಾವ ಇದ್ದರೆ ಜೀವನ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ. ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಇದ್ದರೆ ಜೀವನದ ಕಹಿ ಕ್ಷಣಗಳೂ ಸಹ ನಮಗೆ ಪಾಠವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಕವನವು ನಮಗೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವೇನು?
✔ ಬರವಣಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ
✔ ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ
✔ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ ಎರಡೂ ಇವೆ
✔ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸು ಇದ್ದರೆ ಜೀವನ ಸುಂದರವಾಗುತ್ತದೆ
“ಮನದಾಳ ಮಾತು” ಕವನವು ಓದುಗರಿಗೆ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲ, ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ.
✍️ ಬರಹಗಾರರು: ಡಿ.ಜಿ. ಹಿರೇಮಠ ಮುಂಡರಗಿ
(ಲೇಖಕರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.)